Krissen uit de collectie van verzamelaar Emile van Veenendaal

Verzamelaar Emile van Veenendaal (1934-2017) kreeg zijn eerste kris van zijn vader na terugkomst van een reis naar Nieuw Zeeland. Met deze kris, afkomstig uit Maleisië, ontstond een liefde voor de ceremoniële Indonesische dolk.

In de beginjaren van het verzamelen struinde Van Veenendaal voornamelijk Nederlandse kunst- antiek- en rommelmarkten af, maar al snel besloot hij zijn zoektocht te verplaatsen naar Zuid Oost Azië, naar de landen van origine. Na een vervroegd pensioen reisden hij en zijn Indonesische vrouw jaarlijks naar Azië en voornamelijk naar de eilanden Java, Bali en Lombok.

Van Veenendaal volgde in zijn jonge jaren een studie als technisch ingenieur. Zijn inzicht en kennis in de materiaalkunde zorgden voor een grote waardering van krissen met Pamor motief.  Pamor is een vorm van decoratie op de wilah, het lemmet van de dolk. Deze wordt gevormd door een smeedtechniek waarbij verschillende samenstellingen van metalen met elkaar gemengd worden, waardoor kleurverschillen ontstaan. De decoratie lijkt op de structuur van hout. In de Pamor legt de smid, de Empu, de mystieke krachten van de kris. Dit zijn vaak positieve wensen voor de familie van de eigenaar van de kris. Deze combinatie van hoge technische kunde en de mythen en krachten die aan de kris worden toebedeeld waren de basis van de liefde van Van Veenendaal voor deze Indonesische dolk.

In Nederland gaf Van Veenendaal geregeld lezingen in het Volkundig Museum in Leiden en was tevens auteur van een drietal boeken over het onderwerp. Niet in Nederland, maar ook in Indonesië werd hij als een ware kenner erkend. Zijn reputatie was ongekend. In Indonesië werd hij om deze reden zelfs opgenomen als lid van het Kraton, de Indonesische vorstenwereld.

 

Van Veenendaal overleed in 2021 op zijn 87ste in het land waar zijn hart lag: Indonesië.

Uit zijn collectie worden nu bij Veilinggebouw de Zwaan een aantal van zijn fraaiste krissen ter veiling aangeboden, alle zijn ze een lust voor het oog. Het vakmanschap en de rijkheid aan mystiek stralen er beide van af. De krissen vindt u terug in de catalogus onder vermelding van Provenance: uit de collectie van Emile van Veenendaal.