Van zijde lint tot gouden knoop, de ontwikkeling van de manchetknoop
Dit najaar biedt Veilinggebouw de Zwaan diverse paren manchetknopen uit verschillende particuliere bronnen. Voor de één een noodzakelijk kleinood, voor de ander een onderscheidend accessoire om de dubbele manchet bij elkaar te houden. In zilver en goud, bezet met diamant of parel, guilloche email of geslepen mineraal, voor elke gelegenheid perfect afgestemd, het sieraad voor de ware heer.
De geschiedenis rondom dit sieraad laat zich niet eenvoudig formuleren. Duidelijk mag zijn dat manchetknopen werden gedragen door de elite. In vroegere tijden, zeg vanaf de 17e eeuw, dat kragen en manchetten los over het overhemd werden gedragen, werden manchetten bij elkaar gehouden door een kettinkje, draad of zijden lint. Edelmetalen waren in die tijd niet zozeer een zeldzaamheid als wel voorbehouden tot de absolute rijken der aarde, vroege vormen van manchetknopen zijn dan ook zeer zeldzaam. Eind 18e eeuw als dubbele manchetten echt een wezenlijk deel gaan uitmaken van het overhemd, doordat ook hygiëne bewuster werd nageleefd, werd ook de manchetknoop breed omarmd als praktisch accessoire maar ook als sieraad om mee te pronken en statussymbool om onderscheidend voor de dag mee te komen.
Waar edellieden in die tijd een diamanten broche op de revers niet schuwden en weelderige linten door de manchetten regen, bracht de 19e eeuw een grote schare aan dragers van manchetknopen voort. Gouden exemplaren met gegraveerde initialen, familiewapen of motto waren een veel geziene verschijning die net onder de mouwen van een overjas te zien waren, eerder om onderscheid te maken dan als noodzakelijk accessoire. De 20e eeuw met al zijn vernieuwing bezorgde de manchetknoop haar hoogtijdagen. Kort op elkaar volgende stijlperiodes zorgde voor een grote verscheidenheid aan manchetknopen in tal van edelmetalen en met gebruikmaking van edelstenen werd dit sieraad voor de man breed omarmd en gedragen en nog meer dan ooit een manier om onderscheidend te zijn.
Vandaag de dag zijn er talloze mooie en tijdloze paren manchetknopen uit vervlogen tijden overgebleven, Veilinggebouw de Zwaan biedt een fraaie collectie aan in haar Juwelen sectie.
